Wrocławscy księża budują nowy kościół. Papież nie byłby zadowolony

Wmurowaniem kamienia węgielnego we Wrocławiu oficjalnie rozpoczęła się budowa nowego kościoła. Powstaje tuż obok parafialnego cmentarza, przy skrzyżowaniu ul. Opolskiej i Brochowskiej. Świątynię pod wezwaniem Najświętszej Rodziny budują lefebryści – księża z katolickiego ruchu od lat skłóconego z Watykanem. Papież Jan Paweł II nałożył na założyciela ruchu ekskomunikę. Sam ruch nie uznaje zaś Jana Pawła II za świętego.

Lefebryści – Bractwo Kapłańskie Świętego Piusa X – to ruch trzymający się przedsoborowej wizji Kościoła, liturgii i doktryny. Ich relacje z Watykanem, mimo gestów otwartości ze strony ostatnich papieży, wciąż naznaczone są fundamentalnymi różnicami teologicznymi. Stojąc na straży tego, co uważają za niezmienną tradycję, kontynuują swoją drogę, która dla wielu obserwatorów pozostaje drogą “na rozdrożu” między pełną jednością z Rzymem a zachowaniem własnej tożsamości.

Bractwo Kapłańskie Świętego Piusa X zostało założone przez francuskiego arcybiskupa Marcela Lefebvre’a w 1970 roku, Bractwo stanowi wyraz sprzeciwu wobec części reform Soboru Watykańskiego II (1962-1965), które ich zdaniem zerwały z wielowiekową tradycją kościoła.

Sedno konfliktu leży w interpretacji Soboru Watykańskiego II. Abp Lefebvre i jego zwolennicy krytykowali zwłaszcza reformę liturgiczną (wprowadzenie tzw. Novus Ordo Missae zamiast tradycyjnej Mszy Trydenckiej), dekret o wolności religijnej oraz podejście do ekumenizmu i dialogu międzyreligijnego. Uważali te zmiany za modernistyczne i szkodliwe dla wiary katolickiej.

Kulminacją napięć było wyświęcenie przez abp. Lefebvre’a czterech biskupów bez zgody papieża Jana Pawła II w 1988 roku. Akt ten został uznany przez Stolicę Apostolską za schizmatycki, co skutkowało nałożeniem ekskomuniki na arcybiskupa (który zmarł w 1991 r.) oraz wyświęconych przez niego biskupów.

Przełom nastąpił w 2009 roku, gdy papież Benedykt XVI zdjął ekskomuniki z czterech biskupów FSSPX. Był to gest mający na celu ułatwienie dialogu doktrynalnego i dążenie do pełnej jedności. Mimo to, Bractwo nadal nie posiada uregulowanego statusu kanonicznego w Kościele katolickim. Rozmowy teologiczne między Bractwem a Watykanem toczą się z przerwami i różnym natężeniem, a kluczowe różnice doktrynalne dotyczące interpretacji Soboru Watykańskiego II pozostają nierozwiązane. Bractwo nie jest formalnie w “pełnej komunii” z Rzymem, choć jego członkowie uważają się za katolików.

Kwestia kanonizacji Jana Pawła II jest dla lefebrystów problematyczna. Choć nie kwestionują osobistej pobożności papieża Polaka, krytycznie oceniają owoce jego pontyfikatu, postrzegając go jako kontynuatora linii posoborowej, którą odrzucają. Szczególny sprzeciw budziły jego inicjatywy ekumeniczne i międzyreligijne, jak spotkania w Asyżu. Oficjalne stanowisko Bractwa wyraża “poważne zastrzeżenia” co do tej kanonizacji.

Relacje lefebrystów z papieżem Franciszkiem też były złożone. Z jednej strony, Franciszek wykonał znaczące gesty duszpasterskie. Podczas Roku Miłosierdzia (2015-2016) udzielił kapłanom Bractwa jurysdykcji do ważnego i godziwego sprawowania sakramentu spowiedzi, a następnie przedłużył tę możliwość bezterminowo. Ustanowił również procedurę, która pozwala biskupom diecezjalnym na udzielanie delegacji kapłanom Bractwa do asystowania przy zawieraniu małżeństw wiernych związanych z Bractwem.

Z drugiej strony, lefebryści byli bardzo krytyczni wobec wielu aspektów pontyfikatu Franciszka, w tym jego nauczania, gestów ekumenicznych czy nacisku na synodalność, widząc w nich dalsze odchodzenie od tradycji.